De band tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Russische president Vladimir Poetin staat duidelijk onder druk. Waar de twee leiders eerder nog met elkaar spraken, lijkt het vertrouwen nu ver weg. Washington keert zich steeds openlijker tegen Moskou, na wat de Amerikanen zien als misleiding vanuit Rusland.
De spanningen liepen verder op na een incident op zee. In de Atlantische Oceaan namen Amerikaanse militairen een olietanker in beslag.
Dat schip, de Bella-1, werd al weken gevolgd door de Verenigde Staten. Het was eerder ontsnapt aan een Amerikaanse blokkade bij de kust van Venezuela.
Rusland probeerde de actie te voorkomen door marineschepen en een onderzeeër te sturen. Toch besloot Washington door te zetten.
Woensdagmiddag gingen Amerikaanse special forces aan boord van de tanker. Dat gebeurde terwijl het schip zich tussen IJsland en Schotland bevond. Russische waarschuwingen werden genegeerd.
Duidelijke waarschuwing
Daarmee kwamen de twee grootmachten recht tegenover elkaar te staan. Voorlopig blijft het bij harde woorden. Van een grote escalatie is nog geen sprake.
Moskou noemt de actie wel onrechtmatig. „Geen land heeft het recht om geweld te gebruiken tegen schepen die geregistreerd zijn in de jurisdictie van andere staten”, liet het Russische ministerie van Transport weten. Poetin zelf heeft tot nu toe niet gereageerd.
Volgens kenners hangt de actie samen met de verslechterde relatie tussen Trump en Poetin.
De Amerikaanse president uitte de afgelopen week meerdere keren kritiek op Rusland, vooral over de oorlog in Oekraïne en de vastgelopen vredesgesprekken.
Tijdens een persmoment na de arrestatie van Nicolás Maduro liet Trump zich scherp uit over zijn Russische collega. „Ik ben niet blij met Poetin”, zei hij. „Hij vermoordt te veel mensen.”
Duidelijke woorden
De frustratie van Trump zou zijn toegenomen na een telefoongesprek eind december.
Poetin beweerde toen dat Oekraïne een droneaanval had uitgevoerd op een van zijn residenties. Oekraïne ontkende dat direct.
Later stelde ook de CIA dat er geen bewijs is voor zo’n aanval. Trump nam dat standpunt over.
„Ik geloof niet dat die aanval heeft plaatsgevonden”, zei hij nadat de bevindingen bekend werden.
Sinds de ontmoeting tussen Trump en de Oekraïense president Volodimir Zelenski is er weinig vooruitgang geboekt.
Amerikaanse vertegenwoordigers spraken deze week in Parijs met Europese leiders. Dat overleg gaf Oekraïne enige hoop.
De Verenigde Staten zouden bereid zijn toezicht te houden op een mogelijke vredesmacht.
Het plan is dat Europese landen militairen leveren om nieuwe Russische acties te voorkomen. Maar voorlopig blijft dat toekomstmuziek.
Rusland heeft nergens mee ingestemd. Binnen Washington groeit mogelijk het besef dat er te lang is gewacht.
Met het ingrijpen bij de Bella-1 lijkt de Verenigde Staten nu een duidelijk signaal af te geven aan Moskou.