De Oekraïense inlichtingendienst slaat alarm over de toekomst van Europa. Terwijl vredesgesprekken tussen de Verenigde Staten, Oekraïne en Rusland nauwelijks vooruitgang laten zien, waarschuwen Oekraïense topfunctionarissen voor een mogelijke nieuwe escalatie. Volgens hen zou Rusland werken aan plannen die veel verder gaan dan de oorlog in Oekraïne.
De waarschuwing komt van luitenant-generaal Kyrylo Boedanov, het hoofd van de Oekraïense militaire inlichtingendienst.
In een recente analyse zegt hij dat Rusland zijn militaire voorbereidingen heeft versneld.
Daarbij zou zelfs rekening worden gehouden met een veel groter conflict.
Plannen versneld
Volgens Boedanov was het oorspronkelijke Russische plan gericht op een langere termijn.
Rusland zou rond 2030 klaar willen zijn voor een nieuwe fase. Inmiddels zou die planning zijn vervroegd.
“De deadlines zijn verkort,” aldus Boedanov. “De Russische Federatie wil veel sneller operationeel zijn dan oorspronkelijk voorzien.”
Die versnelling baart zorgen, omdat het conflict volgens Oekraïne niet beperkt zou blijven tot één land.
Zorgen om Baltische staten
De inlichtingenchef stelt dat Rusland volgens deze plannen mogelijk kijkt naar de Baltische staten: Estland, Letland en Litouwen.
Deze landen zijn lid van zowel de Europese Unie als de NAVO.
Een aanval op één van deze landen zou grote gevolgen hebben. Binnen de NAVO geldt dat een aanval op één lid wordt gezien als een aanval op alle lidstaten. Dat zou het conflict direct internationaal maken.
Ook Polen genoemd
Naast de Baltische staten wordt ook Polen genoemd in de analyse. Volgens Boedanov zou het daarbij niet gaan om bezetting, maar om gerichte acties.
“Polen wordt gezien als een doelwit voor militaire operaties zonder daadwerkelijke bezetting,” aldus de generaal.
Polen speelt een belangrijke rol in de steun aan Oekraïne en is strategisch van groot belang voor Europa.
Wereldbeeld van het Kremlin
Volgens Boedanov komt de Russische strategie voort uit een vast wereldbeeld. Rusland zou zichzelf zien als een imperium dat moet uitbreiden om te blijven bestaan.
“In hun visie kan een imperium alleen bestaan door voortdurend invloed en territorium uit te breiden,” stelt hij. “Stilstand betekent achteruitgang.”
Daarbij zou het Kremlin Europa zien als verdeeld en verzwakt. In Russische verklaringen wordt het Westen volgens hem vaak neergezet als “vermoeid” en “zwak”.
Europa als laatste richting
Volgens de Oekraïense analyse voelt Rusland zich op andere plekken beperkt.
In het oosten door China, in het noorden door belangen rond het Noordpoolgebied en wereldwijd door de Verenigde Staten.
“Alleen Europa resteert nog als expansierichting,” aldus Boedanov.
Dat zou verklaren waarom de dreiging zich steeds meer richt op NAVO-landen aan de oostgrens van Europa.
Poetin sluit escalatie niet uit
De Russische president Vladimir Poetin heeft nieuwe militaire stappen niet uitgesloten.
Tijdens een vraag-en-antwoordsessie zei hij dat verdere acties afhangen van het Westen.
“Er zullen geen operaties plaatsvinden als men ons met respect behandelt en onze belangen serieus neemt,” zei hij.
“Maar niet als men ons blijft misleiden, zoals bij de oostwaartse uitbreiding van de NAVO.”
Volgens Poetin ligt de oorzaak van de spanningen juist bij westerse landen.
Diplomatie onder druk
De waarschuwingen komen op een moment dat diplomatieke gesprekken moeizaam verlopen.
Ondanks internationale pogingen is er nog geen doorbraak bereikt.
Deskundigen waarschuwen dat langdurige onderhandelingen zonder resultaat juist extra spanning kunnen opleveren, vooral als militaire plannen ondertussen worden aangepast.
Fragiele situatie
Mocht Rusland daadwerkelijk NAVO-gebied aanvallen, dan zou dat een uitzonderlijke situatie zijn in Europa.
Sinds de Tweede Wereldoorlog is zo’n directe confrontatie tussen grote machtsblokken niet meer voorgekomen.
Hoewel veel scenario’s nog theoretisch zijn, zorgen de combinatie van harde woorden, militaire voorbereidingen en waarschuwingen uit de inlichtingendiensten voor grote onrust.
De komende periode wordt daarom als cruciaal gezien. Niet alleen voor Oekraïne, maar voor de veiligheid en stabiliteit van heel Europa.