Oud-premier Jan Peter Balkenende kijkt met gemengde gevoelens terug op een beladen moment uit zijn tijd als minister-president. In de NTR-documentaire De storm van Balkenende, die op 27 en 28 december wordt uitgezonden, vertelt hij dat hij spijt heeft van de harde woorden die hij ooit gebruikte over prins Friso en Mabel Wisse Smit.
De kwestie speelde in 2003, toen Balkenende tijdens een persconferentie fel reageerde op nieuwe informatie over Mabels verleden.
Daarbij zei hij: “Wanneer onwaarheid wordt gesproken, is daar natuurlijk geen kruid tegen gewassen.”
Die uitspraak volgde nadat duidelijk werd dat hij niet volledig was geïnformeerd over haar eerdere contact met drugscrimineel Klaas Bruinsma.
Met terugwerkende blik
In de documentaire laat Balkenende weten dat hij daar nu anders naar kijkt.
Hij zegt dat hij “achteraf gezien” vindt dat “deze zin niet gezegd had hoeven worden” en dat die woorden “ook niet nodig waren geweest”. Daarmee erkent hij dat zijn toon destijds te scherp was.
De nieuwe informatie over Mabel leidde er toen toe dat Balkenende geen toestemmingswet voor het huwelijk wilde indienen.
Het paar besloot alsnog te trouwen, met grote gevolgen. Prins Friso moest daardoor afstand doen van zijn recht op de troonopvolging. Hij overleed in 2013 aan de gevolgen van een ski-ongeluk.
Blijvende aandacht voor het verhaal
Het verhaal rond Mabel blijft ook jaren later actueel. Afgelopen zomer werd bekend dat Videoland werkt aan een dramaserie over haar leven.
Volgens mediakenner Tina Nijkamp krijgt de serie de titel Mabel & Margarita: Oranjebitter.
De reeks laat zien hoe de vrouwen en hun partners “verstrikt raken in het web van de monarchie en het machtsspel dat zich daar achter gesloten deuren afspeelt”.
Met zijn terugblik in de documentaire laat Balkenende zien dat ook politieke besluiten en woorden jaren later nog kunnen blijven doorwerken.