Jonge vrouwen met aanhoudende buikklachten zoeken steeds vaker hulp buiten Nederland. Ze hebben het gevoel dat ze hier geen duidelijke diagnose of passende behandeling krijgen. Daarom stappen sommigen over naar commerciële klinieken in het buitenland. Daar ondergaan ze soms zware en dure operaties. Dat blijkt uit onderzoek van NOS Stories en Nieuwsuur.
Via sociale media delen patiënten hun ervaringen en tips. Zo komen veel Nederlandse vrouwen terecht bij een vaatchirurg in het Spaanse Malaga.
Daar worden ze geopereerd aan aandoeningen die volgens artsen in Nederland niet zijn vastgesteld.
Artsenverenigingen van maag-darm-leverartsen, kinderartsen en vaatchirurgen maken zich zorgen.
Zij waarschuwen voor risico’s van deze ingrepen, zoals ernstige infecties of schade aan de darmen.
Meerdere patiënten moesten na terugkeer in Nederland worden opgenomen vanwege complicaties.
Onbegrip en wanhoop
Het gaat vaak om jonge vrouwen die kampen met misselijkheid, overgeven en buikpijn. Eten lukt soms nauwelijks, waardoor ze afhankelijk worden van een voedingssonde.
Veel van hen denken te lijden aan zeldzame aandoeningen zoals gastroparese of problemen met bloedvaten in de buik.
In Nederland voelen ze zich niet altijd gehoord. Sommigen krijgen te horen dat hun klachten psychisch zouden zijn.
Ze gaan van ziekenhuis naar ziekenhuis, maar zonder duidelijk antwoord. Uiteindelijk kiezen ze voor klinieken in landen als Duitsland, Slowakije of Spanje.
“We weten dat mensen in Spanje geopereerd zijn aan het syndroom waarvan wij aangetoond hadden dat dat er niet was of dat het klachtenpatroon er totaal niet bij paste”, zegt hoogleraar vaatchirurgie Bob Geelkerken.
Zware ingrepen
De Spaanse arts Alejandro Rodriguez Morata voert deze operaties uit in zijn privékliniek. Daarbij worden soms darmen verlegd, nieren verplaatst en de blinde darm preventief verwijderd.
Voor deze behandelingen is geen stevig wetenschappelijk bewijs. In Nederland zijn zulke operaties vrijwel ondenkbaar.
Patiënten betalen bedragen tussen de 30.000 en 120.000 euro. Dat geld halen ze vaak op via crowdfunding. Ook een patiëntenvereniging, opgericht door zangeres Emma Kok, draagt soms bij. Nederlandse patiënten vormen de grootste groep buitenlandse cliënten in de Spaanse kliniek.
Artsen kritisch
Volgens maag-darm-leverarts Daniel Keszthelyi zijn dit onomkeerbare operaties. “Dit zijn forse ingrepen en daarom raad ik dit actief af”, zegt hij.
Ook Geelkerken is kritisch: “Ik vind het niet juist dat wanhoop wordt omgezet in een operatie waar geld aan wordt verdiend.”
Nederlandse artsen horen vaak pas achteraf dat een patiënt in het buitenland is geopereerd. “Er is meestal geen overdracht, terwijl het om zware chirurgie gaat”, zegt een arts.
De meeste patiënten zeggen dat ze zich iets beter voelen na de operatie, al zijn de klachten vaak niet weg.
Nederlandse artsen twijfelen aan dat effect en wijzen op een mogelijk placebo-effect. De Spaanse arts blijft achter zijn werkwijze staan en zegt dat hij handelt op basis van ervaring.