Het nieuwe kabinet onder leiding van beoogd premier Rob Jetten wil flink snijden in de Werkloosheidswet (WW). Volgens plannen van D66, VVD en CDA moet er ongeveer 1,5 miljard euro worden bespaard. Vakbonden FNV en CNV hebben de voorstellen doorgerekend en spreken van ingrijpende gevolgen voor mensen die hun baan verliezen.
Korter en lager
In het regeerakkoord staat dat de maximale duur van de WW wordt teruggebracht van 24 naar 12 maanden.
Ook wil het kabinet het maximale uitkeringsbedrag voor hogere inkomens met 20 procent verlagen.
De WW is gekoppeld aan het laatstverdiende salaris, met een vastgesteld maximum. Nu kan iemand maximaal ongeveer 4600 euro bruto per maand ontvangen.
In de nieuwe plannen zou dat dalen naar ongeveer 3700 euro. Dat scheelt tot 900 euro per maand.
Volgens FNV zou bijna een kwart van de huidige WW’ers minder krijgen als deze regels nu al zouden gelden.
De bond wijst erop dat dit aantal kan stijgen als er meer grote ontslagen komen, zoals eerder gebeurde bij bedrijven als Heineken, ING en ASML.
Het kabinet zegt dat de nieuwe regels alleen gelden voor mensen die in de toekomst werkloos raken.
Wie nu al een uitkering ontvangt, houdt zijn huidige rechten. De bonden vinden dat geen geruststelling.
Ook middeninkomens geraakt
Volgens FNV klopt het niet dat alleen mensen met een zeer hoog inkomen worden getroffen. Iedereen met een bruto maandloon rond de 5000 euro, inclusief vakantiegeld en bijvoorbeeld een dertiende maand, merkt straks het verschil als hij of zij werkloos wordt.
Ouderen en jongeren
Vooral werknemers boven de 55 jaar zouden de gevolgen voelen. Zij hebben vaak meer tijd nodig om een nieuwe baan te vinden.
Met een kortere uitkeringsduur verliezen zij mogelijk een volledig jaar aan ondersteuning.
CNV rekent voor dat een oudere werknemer met een hoger inkomen tot wel 66.000 euro kan mislopen vergeleken met de huidige regels.
Ook jongere werknemers krijgen te maken met veranderingen. Nu heeft iemand na 14 gewerkte jaren recht op 12 maanden WW.
In de nieuwe plannen moet iemand 24 jaar hebben gewerkt voor diezelfde periode. Een 35-jarige met 14 dienstjaren zou dan nog maar zeven maanden WW krijgen.
Felle kritiek
De vakbonden reageren scherp. Zij wijzen erop dat de WW wordt betaald uit premies van werkgevers en werknemers. Volgens hen doet de overheid nu “een eenzijdige greep in de kas”.
Dat de uitkering in de eerste twee maanden iets omhoog zou gaan, vinden de bonden geen oplossing.
Zij noemen het een “sigaar uit eigen doos”, omdat die verhoging pas in 2030 ingaat, terwijl de bezuinigingen al eerder beginnen.
De plannen zorgen voor veel discussie. De komende tijd zal blijken of het kabinet vasthoudt aan deze koers of dat er nog wijzigingen komen.