De nieuwe coalitie van D66, VVD en CDA wil steviger optreden tegen roken en vapen. Een opvallend plan is het verhogen van de minimumleeftijd voor tabak en e-sigaretten van 18 naar 21 jaar. Daarnaast wil de coalitie strenger handhaven op vapes met smaakjes, die ondanks verboden nog steeds populair zijn onder jongeren.
Met deze maatregelen wil de politiek sneller toewerken naar een rookvrije generatie. De boodschap is duidelijk: nicotine moet minder makkelijk te krijgen zijn, vooral voor jongvolwassenen.
Wanneer gaat de leeftijd omhoog?
Een exacte startdatum is er nog niet. Wel is duidelijk dat de coalitie vasthoudt aan het antirookbeleid van de afgelopen jaren.
Minder verleiding, strengere regels en betere handhaving vormen de basis. Het idee is simpel: wie later begint, heeft minder kans om verslaafd te raken.
De groep van 18 tot en met 20 jaar geldt als een belangrijke instroom voor tabak en vapes.
Door die groep af te schermen, hopen beleidsmakers het aantal nieuwe gebruikers te verkleinen.
Waarom nu ingrijpen?
Artsen en deskundigen pleiten al langer voor een minimumleeftijd van 21 jaar. Zij zien dat jongeren minder klassieke sigaretten roken, maar juist vaker vapen.
Door het uiterlijk en de smaken lijken vapes onschuldig, maar nicotine blijft sterk verslavend, zeker voor jonge hersenen.
Door de leeftijdsgrens te verhogen, wil de politiek ingrijpen in de fase waarin gewoontes ontstaan.
Smaakjes blijven een probleem
Hoewel smaakjes officieel verboden zijn, blijken ze nog vaak te worden verkocht. Dat gebeurt via slimme omwegen.
De coalitie wil daarom verder gaan: niet alleen verkoop, maar ook het op voorraad hebben van smaakvolle vapes moet strafbaar worden. Zo kunnen toezichthouders sneller optreden.
Rookvrij in 2040
De plannen passen binnen het Nationaal Preventieakkoord, dat inzet op een rookvrije generatie in 2040.
Eerder kwamen al neutrale verpakkingen, hogere accijnzen en reclameverboden. De snelle groei van vapes onder jongeren blijft echter een groot zorgenpunt.
Wat betekent dit voor jongeren en winkels?
Voor 18- tot 20-jarigen betekent dit dat zij straks moeten wachten tot hun 21ste. Dat raakt vooral momenten als uitgaan en festivals.
Voor winkels wordt leeftijdscontrole nog belangrijker. Ook het voorraadbeheer moet strakker.
Toezicht ligt onder meer bij de NVWA. Bij overtredingen kunnen boetes, inbeslagname en sluiting volgen.
Kritiek en vervolg
Critici noemen het betutteling, voorstanders spreken van bescherming. Voordat de regels ingaan, is een wetswijziging nodig.
Daarna kunnen data en richtlijnen worden vastgelegd. De richting is duidelijk: minder nicotine, minder jongeren, strengere handhaving.
Of dat voldoende werkt, zal de komende jaren moeten blijken.