In de Verenigde Staten zijn vrijdagmiddag honderdenduizenden pagina’s aan documenten en foto’s uit de zogeheten Epstein-files openbaar gemaakt. Het gaat om materiaal dat lange tijd in handen was van het ministerie van Justitie, dat zich eerder verzette tegen vrijgave.
Eerste reeks documenten
De vrijgegeven stukken bestaan uit vijf delen. Daarin zitten onder meer honderden foto’s, videobeelden uit het cellencomplex waar Jeffrey Epstein in 2019 werd aangetroffen, rechtbankstukken uit de zaak tegen Ghislaine Maxwell en interne rapporten van de FBI.
Ook is er een eerste reeks documenten uit de Epstein-files gepubliceerd.
Juist over die “eerste fase” is veel discussie ontstaan. Het ministerie van Justitie was wettelijk verplicht om alle stukken tegelijk vrij te geven.
Volgens justitie is er echter meer tijd nodig om de documenten te controleren en gevoelige informatie onleesbaar te maken, zoals namen van slachtoffers. Daarom kan het nog tot twee weken duren voordat alles openbaar is.
Onvrede in het Congres
Zowel Democraten als Republikeinen in het Congres reageren boos.
Zij vinden dat het ministerie zich niet aan de afspraken houdt en dreigen met maatregelen.
Sommige Congresleden spreken zelfs over vervolging of impeachment van betrokken bestuurders.
Daarnaast is er kritiek op de hoeveelheid tekst die is zwartgelakt. In sommige gevallen zijn hele pagina’s onleesbaar gemaakt.
Volgens Fox News zijn daarbij onder meer de namen van meer dan een dozijn politici en overheidsfunctionarissen afgeschermd.
Bekende namen in beeld
Een groot deel van het materiaal is dus nog niet volledig zichtbaar. In wat wél is vrijgegeven, komt oud-president Bill Clinton opvallend vaak voor.
Hij is meerdere keren te zien op foto’s, onder meer samen met Ghislaine Maxwell en Jeffrey Epstein.
Ook andere bekende personen duiken op, zoals Michael Jackson, Mick Jagger, Bill Gates en de Britse prins Andrew. Op geen van de beelden is strafbaar gedrag te zien.
Een woordvoerder van Clinton reageerde scherp en zei dat de documenten niet zijn achtergehouden om de oud-president te beschermen.
Nederlandse namen genoemd
In de vrijgegeven stukken komen ook Nederlandse namen voor. Het gaat om personen die voorkomen in het telefoonboek van Ghislaine Maxwell.
Daarin staan contactgegevens van uiteenlopende mensen, van beroemdheden tot zakenlieden.
Eerder werd al bekend dat ook de naam van Freddy Heineken daarin stond, net als die van zijn dochter Charlene de Carvalho en haar partner.
De gegevens zijn grotendeels zwartgelakt. Het noemen van namen betekent niet dat deze personen iets strafbaars hebben gedaan.
Trump nauwelijks genoemd
Opvallend is dat de naam van president Donald Trump slechts weinig voorkomt in de documenten.
Een van de weinige verwijzingen is een foto in Epsteins huis waarop hij samen met Trump en Melania te zien is.
Dat roept vragen op, mede omdat Trump zich eerder fel verzette tegen openbaarmaking van de files.
Speculaties over mogelijke contacten of invloed rond Epsteins dood blijven daardoor bestaan, maar worden in de vrijgegeven stukken niet bevestigd.
Oude klachten en gevangenisrapporten
Uit de documenten blijkt dat er al in de jaren negentig klachten bij de FBI zijn ingediend over Epstein.
Ook komt naar voren dat hij actief op zoek was naar jonge meisjes en daarbij om identiteitsbewijzen vroeg.
Verder bevatten de stukken rapporten over de omstandigheden rond Epsteins dood in 2019.
Daaruit blijkt opnieuw dat de regels in de gevangenis niet strikt werden nageleefd.
Controles werden gemist, er werd onjuist gerapporteerd en een bewakingscamera bij zijn cel werkte lange tijd niet.
Meer onthullingen verwacht
Journalisten zijn nog volop bezig met het doorspitten van de enorme hoeveelheid documenten.
Door de vele zwartgelakte passages is het beeld nog onvolledig. De verwachting is dat er de komende dagen en weken meer informatie naar buiten komt.
Het is nog onduidelijk of het ministerie van Justitie stap voor stap nieuwe stukken publiceert of in één keer met een nieuwe grote vrijgave komt.